Cilgerran ac Aberteifi

Yn ogystal â’r atyniadau trawiadol hanesyddol fel cestyll Cilgerran ac Aberteifi, y cyfoeth o fywyd gwyllt, corsydd Teifi a llwybr aml ddefnydd, mae’r gylchdaith Teifi yn 4.6 milltir ac yn gynnig rhywbeth at ddant pawb.

undefined

Mae’r daith yn gyfle i ymweld â nid un, ond dau gastell, tref farchnad brysur, tir corsiog, ceunant ac Abaty. Mae’n gyforiog o fywyd gwyllt ac mae llawer o’r amgylchedd yn edrych fel petai heb ei gyffwrdd gan y canrifoedd. Taith fewndirol ydyw yn bennaf, ond mae’n dechrau a gorffen yn Aberteifi, tref sydd ar Lwybr yr Arfordir (mae modd i chi ymestyn eich taith ar hyd yr afon tuag at yr arfordir).

Aberteifi

Castell Aberteifi oedd safle’r Eisteddfod gyntaf yng Nghymru ym 1176. Mae’r castell ei hun dros 900 oed felly nid yw’n syndod bod tipyn o waith atgyweirio’n cael ei wneud yno ar hyn o bryd. Felly, yn y tymor byr mae mynediad i’r castell ei hun wedi’i gyfyngu, ond mae modd i chi fwynhau’r golygfeydd hardd yn y cyffiniau. Bu muriau mawreddog y castell yn guddfan i ambell beth annisgwyl ar hyd y blynyddoedd, gan gynnwys tŷ o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg o’r enw Tŷ Castle Green. Ar ôl cwblhau’r gwaith atgyweirio yng Ngwanwyn 2015, bydd modd i chi aros yma a phrofi moethusrwydd bywyd mewn castell.

Castell Cilgerran

Dyma le gwych i gael seibiant ar eich taith, sydd hefyd yn croesawu cŵn (er bod disgwyl i chi gadw’ch ci ar dennyn). Saif Castell Cilgerran ar glogwyn uchel uwchben y ceunant, mewn lle perffaith i wrthsefyll ymosodiadau gan ysbeilwyr. Ewch am dro o gwmpas muriau’r castell i weld yr adeilad canoloesol hwn sy’n perthyn i’r drydedd ganrif ar ddeg, ac edmygwch y golygfeydd ar hyd Moryd y Teifi cyn ei throi hi’n ôl am Aberteifi. Mae’r safle ar agor o ddiwedd mis Mawrth hyd ddiwedd mis Hydref. Mae’r gost i’r teulu cyfan yn llai na £12.

 

undefinedAbaty Llandudoch

Bu’n bencadlys ysbrydol a diwylliannol am 400 o flynyddoedd ac yn gartref i fynachod Urdd Tiron, felly ni ddylech golli’r cyfle i ymweld ag Abaty Llandudoch pan ddowch i Aberteifi. Fe’i sefydlwyd ym 1113 a thrwy nawdd y Barwn Robert Fitzmartin roedd yn Abaty cyfoethog tu hwnt ac yn enwog am ei lyfrgell ysblennydd. Ewch am dro o gwmpas yr Abaty heb dalu’r un geiniog ac ymgolli yn y llonyddwch. Bydd cyfle i edmygu’r cerrig cerfiedig yn Amgueddfa’r Cartws a mwynhau paned yn y caffi.

 

Cip ar natur yng Nghanolfan Natur Cymru

Mae Corsydd Teifi yn rhan o un o’r ardaloedd mwyaf o’r gorsen gyffredin yng Nghymru ac yn hafan i fywyd gwyllt. Cadwch lygad am y dyfrgi, glas y dorlan, y boda tinwyn a’r gylfinir yn chwilota am fwyd ar hyd y foryd. Mae Canolfan Natur Cymru’n ddelfrydol ar gyfer cael cipolwg o’r byfflo dŵr, y gwalch y pysgod a gwas y neidr. Mae modd i chi logi ysbienddrych er mwyn gweld y pell yn agos. Os ydych chi’n defnyddio bygi neu gadair olwyn, mae’r daith Coed Môr yn un o’r teithiau arbennig sydd wedi’u cynllunio i fod yn addas i bawb.

Dyffryn Teifi a’r ceunant

Mae llechi Dyffryn Teifi i’w gweld ymhob man yn yr ardal hon, gan gynnwys yng Nghastell Cilgerran. Maent wedi cael eu defnyddio ers y canol oesoedd a’u hallforio ar hyd y ceunant i weddill y byd tan oddeutu 1938. Mae’r ceunant hardd yn gartref i gasgliad eang o fywyd gwyllt a blodau. Mae dilyn llwybr y ceunant yn gallu bod yn beryglus a llithrig, felly beth am ymweld â Chanolfan y Cwrwgl yng Nghilgerran neu fynd ar daith ar ganŵ agored. Trwy wneud hynny cewch gyfle i ddilyn ôl troed yr ysbeiliwr gyda chastell Cilgerran fel cawr bygythiol uwchlaw’r afon.

undefinedMap

Mae'r Adran Adnoddau isod yn cynnwys map syml o’r ardal. Argraffwch y map, a nodwch yr uchafbwyntiau a’r daith ar gyfer y diwrnod, a mwynhewch yr antur!

Trafnidiaeth gyhoeddus

Os hoffech chi gymorth i gyrraedd yma, neu i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, mae cynlluniwr taith Traveline Cymru yn ddefnyddiol dros ben. Os oes gennych chi ffôn clyfar neu lechen, gallwch lawrlwytho'r ap iPhone neu Android. Mae’r cynlluniwr taith ar gael hefyd ar-lein ar wefan Traveline Cymru. Gallwch eu ffonio ar 0871 200 22 33 (cost galwadau yw 10c y funud a 6c am gysylltu o linell tir BT, bydd rhwydweithiau eraill yn amrywio a gall cost ffôn symudol fod yn sylweddol uwch).

Bwyta ac Yfed

Chwiliwch am dafarn leol neu gaffi yn Aberteifi neu Gilgerran, neu beth am fynd i Gaffi’r Tŷ Gwydr yng Nghanolfan Natur Cymru i gael golygfa drawiadol banoramig o Gorsydd Teifi. Mae marchnad gyffredinol ar agor bob dydd yn Neuadd y Dref sy’n gwerthu crefftau yn ystod yr haf (gydag oriel gelf hefyd). Cynnyrch lleol sydd ar werth ym Marchnad y Ffermwyr bob yn ail ddydd Iau ym Mhwllhai. Ble bynnag yr ewch chi fe gewch groeso cynnes a bwyd da.

Ein barn

"Wrth ymweld â gwarchodfa Corsydd Teifi ddydd Sul, yng ngwres yr haul ym mis Hydref gwelsom las y dorlan a chrëyr bach copog ymysg yr adar a oedd yn britho’r foryd, ynghyd â madfallod yn torheulo ar greigiau wrth ochr y llwybr beicio. Mae’n llecyn hyfryd i fwynhau effaith adfywiol sŵn y gwynt yn suo yn y brwyn. Mae mor agos i Aberteifi hefyd ac mor hawdd ei gyrraedd - mae’n wych bod lle sy’n gyforiog o natur mor hygyrch i gymaint o bobl ei fwynhau."

Lucy Swanell, Swyddog Cefn Gwlad, Cyfoeth Naturiol Cymru

Llwybrau eraill gerllaw

Rhagor o Wybodaeth

  • Dysgwch ragor am fwynhau eich hun yn yr awyr agored gan gadw’n ddiogel trwy ddilyn y Cod Cefn Gwlad.
  • Lawrlwytho ap Traveline Cymru - Apple
  • Lawrlwytho ap Traveline Cymru - Android
  • Ewch i wefan Traveline Cymru i ddefnyddio'r cynllunydd teithiau

  • Gallwch ddysgu rhagor am Gastell Aberteifi, Castell Cilgerran ac Abaty Llandudoch (ac yr Amgueddfa’r Cartws) ar gwefan CADW.
  • Mwy o wybodaeth am yr Urdd Tiron ar y gwefan prosiect Gymru Mynachaidd (gwefan we Saesneg yn unig).
  • Gallwch ddysgu rhagor am y daith Coed Môr mewn rhan Gwarchodfeydd Cenedlaethol Natur gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru.
  • Gallwch ddysgu rhagor am y Ty Gwydr caffi ar gwefan Canolfan Natur Cymru (gwefan Saesneg yn unig).
  • Gallwch ddysgu rhagor am Aberteifi a’r daith Teifi ar gwefan Darganfod Ceredigion.

undefined