Llanrhidian a Cheriton

undefined

Harddwch hudol Penrhyn Gŵyr

Dyma daith 8 milltir hamddenol trwy gefn gwlad tawel ochr ogleddol y Gŵyr ar hyd Llwybr yr Arfordir. Mae’r llwybr yn dechrau yn Llanrhidian lle cewch olygfeydd godidog ar draws Cors Llanrhidian, sy’n enwog am ei phoblogaeth o adar yn gaeafu, ei merlod a’i chig oen morfa heli. Daw'r daith i ben yn Cheriton ac ar hyd y ffordd bydd cyfle i fwynhau’r Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol gyntaf erioed ym Mhrydain.

Uchafbwyntiau ar y ffordd

Eglwys Llanrhidian

Dyma fan cychwyn da - Eglwys Llanrhidian - a godwyd yn y drydedd ganrif ar ddeg gan Farchogion Sant Ioan. Oherwydd ei uchder, roedd tŵr yr eglwys yn lle da i leoli ‘Gwely’r Offeiriad’, sef llwyfan gwastad a ddefnyddiwyd ar gyfer y goleufa. Arferai’r pentrefwyr gynnau tân y goleufa i rybuddio’r pentrefwyr fod gelynion ac ysbeilwyr yn cyrraedd dros y tir neu’r môr. Y tu mewn i borth yr eglwys fe welwch Garreg y Gwahanglwyfus o’r nawfed ganrif. Byddai’n werth gwisgo esgidiau cadarn er mwyn ymdopi ag ambell ddarn lleidiog o’r llwybr a’r camfeydd.

Castell Weble

Mae Castell Weble’n agos i Lwybr yr Arfordir, ac mae’n faenordy caerog canoloesol hardd. Mae’n lle penigamp i dynnu lluniau o’r castell sy’n perthyn i’r bedwaredd ganrif ar ddeg ac o’r morfa heli. Os hoffech weld y tu mewn i’r castell, mae CADW yn ei agor gydol y flwyddyn ac eithrio cyfnod y Nadolig. Am bris rhesymol gallwch gael blas ar naws y cyfnod a dychmygu bywydau beunyddiol y teulu de la Bere.

Merlod yn pori ar y morfa heli

Defnyddiwyd Morfa Heli Llanrhidian a’r foryd fel maes tanio yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ond erbyn hyn merlod ac ŵyn sy’n pori’r tiroedd. Dros y cenedlaethau, mae’n ddiddorol bod y merlod wedi addasu i arferion y llanw a byddant yn sefyll yn amyneddgar yn disgwyl am y distyll wrth i’r dŵr godi o’u cwmpas. Mae’n gyfle gwych i dynnu llun os byddwch yno ar yr adeg briodol.  Cofiwch edrych ar amserau’r llanw ar gyfer yr ardal cyn dechrau’r daith!

Bywyd Gwyllt Moryd y Llwchwr

Yn ei chyfanrwydd, y foryd yw un o’r ardaloedd pwysicaf ar gyfer gaeafu i adar gwyllt a rhydwyr. Mae cân y bioden fôr i’w chlywed dros y gors wrth iddi hedfan uwchben gan wibio’n gyflym o le i le. Mae’r gylfinir, y gornchwiglen a’r crëyr bach prydferth i gyd i’w gweld yn y foryd yn chwilota’n ddiwyd am fwyd. Ddiwedd haf gallech fod mor ffodus â gweld gwalch y pysgod yn galw heibio.

Map

Mae’r Adran Adnoddau isod yn cynnwys map syml o’r ardal. Argraffwch y map, a nodwch yr uchafbwyntiau a’r daith ar gyfer y diwrnod, a mwynhewch yr antur!

Trafnidiaeth gyhoeddus

Os hoffech chi gymorth i gyrraedd yma, neu i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, mae cynlluniwr taith Traveline Cymru yn ddefnyddiol dros ben. Os oes gennych chi ffôn clyfar neu lechen, gallwch lawrlwytho'r ap iPhone neu Android. Mae’r cynlluniwr taith ar gael hefyd ar-lein ar wefan Traveline Cymru. Gallwch eu ffonio ar 0871 200 22 33 (cost galwadau yw 10c y funud a 6c am gysylltu o linell tir BT, bydd rhwydweithiau eraill yn amrywio a gall cost ffôn symudol fod yn sylweddol uwch).

Bwyta ac yfed

Wrth gymryd seibiant, beth am flasu ein cig oen morfa heli lleol yn Llanrhidian, Landimôr a Cheriton. Mae’r rhan hon o Abertawe yn enwog hefyd am ei chocos, felly os hoffech roi cynnig arnynt, gallwch brynu rhai sydd wedi’u casglu â llaw yn y Gŵyr yn y farchnad leol yn Abertawe. Yn ôl y sôn, dyma’r farchnad dan do fwyaf yng Nghymru, a’r farchnad ffermwyr fwyaf sydd ar gael yn yr ardal leol.

Ein barn

"Mae’r daith hon yn cwmpasu arfordir tawel ochr ogleddol y Gŵyr, sy’n wahanol iawn ei gymeriad i arfordir ysblennydd a phrysur deheuol y Gŵyr, ac mae ganddo ei rinweddau arbennig ei hunan. Mae’r daith yn mynd drwy dirwedd dawel braf, gan basio dwy eglwys hynafol a dau gastell bach, gyda golygfeydd ar draws y foryd i Fannau Brycheiniog yn y pellter. Mae’r gors gyfagos yn gyforiog o adar (gan gynnwys y crëyr bach prydferth a phrin), merlod y gors a defaid morfa heli (sy’n cynhyrchu’r cig oen morfa heli enwog!). Fel y rhan fwyaf o arfordir y Gŵyr, roedd smyglo’n gyffredin iawn yn yr ardal, a chloddiwyd rhai rhannau o’r arfordir yn helaeth ar gyfer calchfaen (gweler yr odynau calch yn Landimôr). Ond bellach, y dyddiau hyn peth anarferol yw i chi gwrdd ag unrhyw un ar y rhan dawel hon o Lwybr yr Arfordir yn Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol y Gŵyr."

Chris Dale, Arweinydd Tîm Mynediad i Gefn Gwlad, Dinas a Sir Abertawe

Llwybrau eraill gerllaw

Rhagor o wybodaeth

undefined