Blwyddyn Antur 2016 Trefynnon a'r Fflint

Mae’r daith gerdded 8 milltir gymedrol hon yn antur fach sy’n camu’n ôl i hanes Cymru – hanes sy’n cynnwys diwydiant, castell a draig!

Pwll Glo Bettisfield

Ymddangosodd Pwll Glo Bettisfield ar y gyfres deledu ‘Weatherman Walking’. Hwn oedd un o’r pyllau glo pwysicaf a mwyaf ar hyd Aber Afon Dyfrdwy yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Pan oedd y pwll ar ei anterth, arferai gyflogi mwy na 500 o ddynion a âi ati i fwyngloddio’r meysydd glo toreithiog dan wely’r môr. Câi’r glo ei ddefnyddio fel tanwydd yn llongau a threnau stêm niferus y dydd.

Waymarker / Arwydd - Bettisfield                               Colliery / Pwll Glo - Bettisfield

Ar ôl dioddef yn enbyd yn sgil y Dirwasgiad a streiciau’r glowyr yn y 1920au, yn y pen draw fe gaeodd y pwll glo yn 1933.

Gwrandewch ar yr arweiniad clywedol hwn sy’n adrodd hanes Pwll Glo Bettisfield, a chamwch yn ôl mewn amser. Efallai eich bod yn gwybod am rywun a arferai weithio yno?

Adar di-rif!

Bydd pawb sy’n gwirioni ar adar wrth eu bodd gyda rhan hon y llwybr. Aber Afon Dyfrdwy, sy’n croesi’r ffin rhwng Cymru a Lloegr, yw un o’r lleoedd gorau ym Mhrydain i weld miloedd o adar dŵr ac adar hirgoes. Paradwys yn ddi-os i bawb sy’n hoff o adar.

Ewch am dro i oleudy’r Parlwr Du ar Draeth Talacre a cheisiwch weld ambell aderyn tymhorol, fel cambigau (symbol yr RSPB), piod môr ac adar hirgoes yn clwydo.

Efallai y byddwch yn adnabod y goleudy, oherwydd ymddangosodd mewn hysbyseb paent lle y gwelwyd ci Dulux yn rhedeg ar draws y traeth.

Nodyn i wylwyr adar o bob oed……cadwch eich binocwlars wrth law!

Castell Crand

Dewisodd y Brenin Edward I leoliad ei gastell cyntaf yng Nghymru yn ofalus iawn, mewn ymdrech i dawelu gwrthryfel y Cymry yn erbyn y Saeson.

Mae Castell y Fflint, y dechreuwyd ei adeiladu yn 1277 ac y cymerwyd mwy na naw mlynedd i’w gwblhau, yn gorwedd ar benrhyn creigiog ar gorsydd Aber Afon Dyfrdwy.

Cewch ryfeddu at y tyrau trawiadol, sy’n lleoedd gwych i edrych dros Aber Afon Dyfrdwy, yn ogystal â’r gwaith maen graenus o amgylch y castell i gyd.

Beth am fynd yn ôl mewn amser i’r ddeuddegfed ganrif a dychmygu eich bod yn wyliwr tŵr sy’n chwilio am elynion a all gyrraedd ar dir, awyr neu fôr…..cofiwch gadw eich bwa a’ch saeth wrth law!

Castle / Castell - Flint                  Castle / Castell  - Flint

Dilyn trywydd y ddraig…

Ceir llu o gerfluniau ar hyd y rhan hon o’r llwybr, ac un o’r rhain yw draig ddur fawr sydd â ffagl ar ei chefn a gaiff ei thanio ar achlysuron arbennig. Mae’n aros yno’n amyneddgar i amddiffyn rhag gelynion a ddaw o’r dwyrain, pa un a ddônt o ochr arall yr afon neu o ochr arall y byd!

Adnoddau

  • Eisiau dysgu mwy am y rhan hon? Edrychwch ar wefan Alyn Books i gael arweinlyfrau swyddogol ar gyfer Arfordir Gogledd Cymru (Caer i Fangor) – fel rhan o gyfres arweinlyfrau swyddogol Llwybr Arfordir Cymru.
  • Lawrlwythwch deithlyfrau ‘Weatherman Walking’ oddi ar wefan y BBC (maent yn cynnwys mapiau a mannau o ddiddordeb yn.pdf) 
  • I gael mwy o wybodaeth am yr adar y gellir eu gweld yn Y Parlwr Du, edrychwch ar wefan yr RSPB.
  • Gwrandewch ar yr arweiniad clywedol hwn sy’n adrodd hanes Pwll Glo Bettisfield 
  • I gael mwy o wybodaeth am Gastell y Fflint, edrychwch ar wefan CADW
  • Chwilio am daith fyrrach? Edrychwch ar ardal Gogledd Cymru ac Aber Afon Dyfrdwy am deithiau cerdded rhwng 0.5 - 5 milltir (0.8 - 8 cilometr)