Blwyddyn Antur 2016 Capel Sant Gofan

Dychmygwch gapel bychan, digon mawr i un person, a adeiladwyd yng nghesail clogwyn creigiog sydd wedi gwrthsefyll rhaib amser ers y 14eg ganrif.

St Govan's Chapel / Capel Sant Gofan - PembrokeshireAi chwedl neu wirionedd?

Wel, mae’n dipyn o’r ddeubeth mewn gwirionedd!

Mae’r capel bychan calchfaen un siambr hwn sy’n llochesu yn y clogwyni ym Mhentir Gofan yn Ne Sir Benfro yn ddarganfyddiad bach digon hynod.

Mae yna nifer o straeon am Sant Gofan, mynach Gwyddelig oedd yn byw yn y 6ed ganrif a chanddo sawl cyswllt â Dewi Sant (nawddsant Cymru) ac un o Farchogion y Ford Gron oedd yn gwasanaethu’r Brenin Arthur.

Yn ôl y sôn, ymosodwyd ar Sant Gofan gan fôr-ladron o Iwerddon ac fe ffodd am loches i’r clogwyni yn y graig. Dyma’r graig yn agor gan adael hollt oedd ond yn ddigon mawr iddo guddio ynddi hyd nes i’r môr-ladron adael.

Roedd Sant Gofan mor ddiolchgar fel yr arhosodd yno i rybuddio’r trigolion lleol am unrhyw ymosodiadau posib eraill gan fôr-ladron pe baent yn digwydd dod yn eu hôl.

Bu farw yn 568 ac yn ôl y sôn claddwyd ei gorff dan yr allor yn y capel sy’n dwyn ei enw.

Ydych chi’n barod i herio’r chwedl?

Mae’r capel a godwyd sawl canrif yn ddiweddarach wedi ei leoli yn agos iawn at y fan lle’r enciliodd Sant Gofan flynyddoedd ynghynt.

Gwisgwch eich cap antur ac ewch am dro i lawr y rhes o risiau sy’n arwain i’r capel a chewch eich gwobrwyo gan olygfeydd syfrdanol o’r arfordir.

Ond, yn ôl y chwedl, nid yw nifer y grisiau fyth yr un peth wrth fynd i lawr ag y maen nhw wrth ddod yn ôl i fyny!St Govan's steps / Grisiau Sant Gofan - Pembrokeshire

Adnoddau

  • Ar faes tanio Castellmartin mae’r daith gerdded hon. Mae’r maes tanio ar gau pan fydd yn cael ei ddefnyddio. I gael gwybodaeth am amserau tanio byw, ffoniwch 01646 662367 (neges wedi ei recordio), os gwelwch yn dda, neu gweler wefan amserau tanio Castellmartin. 
  • I gael mwy o wybodaeth ar sut i gyrraedd y capel a chael disgrifiad o’r daith, ewch i wefan Parc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro 
  • I gael gwybod beth arall y gallwch chi ei wneud yn Sir Benfro, ewch i wefan ‘Visit Pembrokeshire
  • Ydych chi’n chwilio am daith gerdded fyrrach? Edrychwch yn ardal Sir Benfro am deithiau cerdded rhwng 0.6 – 5 milltir (0.8 km - 8km)