Bro Morganwg

undefinedDilynwch Lwybr yr Arfordir a chanfod golygfeydd anhygoel Arfordir Treftadaeth Morgannwg

Mae taith yr Eglwys, Coleg a Goleudy at ei gilydd yn 9 milltir o hyd. Ar y daith bydd cyfle i fwynhau gogoniant Arfordir Treftadaeth Morgannwg, sy’n rhan o Lwybr yr Arfordir, a chael cip ar y clogwyni a’r blaendraeth, gwarchodfeydd natur ac eglwysi hynafol.

Uchafbwyntiau ar y ffordd

Eglwys Illtud Sant, Llanilltud Fawr

Mae Eglwys Illtud Sant yn lle gwych i gychwyn neu i orffen y daith. Ewch i mewn i weld gogoniant yr eglwys hon o’r drydedd ganrif ar ddeg; edmygwch y murluniau canoloesol o Fair Magdalen a Sant Cristoffer, a chilfach gerfiedig Jesse o’r drydedd ganrif ar ddeg. Dysgwch am y ganolfan addysg grefyddol hynaf ym Mhrydain sy’n dyddio’n ôl i 500 OC ac edrychwch ar y gwaith atgyweirio ar Gapel Galilea o’r bymthegfed ganrif.

Arfordir Treftadaeth Morgannwg

Bydd dilyn llwybr Arfordir Treftadaeth Morgannwg yn siŵr o ysgafnu’ch troed yn sŵn y tonnau’n torri ar y traeth a’r graean yn crensian dan draed. Fe welwch y cyfan ar ôl i chi gamu i lawr y grisiau at Fae Tresilian; sylwch sut mae’r garreg galch Lias a’r garreg glai wedi erydu a chreu ogofâu fel Ogof Reynard. Mae’r clogwyni’n gallu bod yn beryglus, felly gofal piau hi gyda’r plant a chadwch y ci ar dennyn byr. Cofiwch ddarllen pob arwydd rhybudd.

Goleudy Nash Point

Mae Goleudy Nash Point yn oleufa llachar i forwyr anochelgar a fu ar un adeg yn rhybudd trallodus o berygl ar noswaith niwlog. Yn 1831 trengodd 78 pan ddrylliwyd llong deithwyr o’r enw’r ‘Frolic’ ar Draethau Nash. Bu hyn yn sbardun i adeiladu goleudy. Beth am fynd â’r teulu i gael ychydig o awyr iach ar daith gerdded at y goleudy. Os ydych chi am glywed y corn niwl, cofiwch fynd ar y Sadwrn cyntaf neu’r trydydd Sul yn y mis.

Eglwys y Drindod Sanctaidd, Marcroes

Mae un o’r tair eglwys ar y daith hon sef Eglwys y Drindod Sanctaidd yn perthyn i’r ddeuddegfed ganrif. Ewch i ochr dde’r gangell i weld ffenestr y Gwahanglwyfus. Ni châi plwyfolion gwahanglwyfus neu rai â chlefydau heintus eraill ddod i mewn i’r eglwys i dderbyn y cymun. Mae’n drist dweud mai dyma oedd yr unig ffordd iddyn nhw allu gwylio offeiriad y plwyf yn gweinyddu’r cymun bendigaid. Camfa neu ddwy arall, a byddwch yn ôl yn Llanilltud Fawr ymhen dim o dro.

Castell Sain Dunwyd a Choleg yr Iwerydd

Mae’r gylchdaith ‘Eglwysi, Coleg a Goleudy’ yn gyfle gwych i weld castell ysblennydd Sain Dunwyd, sy’n perthyn i’r ddeuddegfed ganrif, o’r arfordir ac ymhellach i mewn i’r tir. Randolph Hurst, un o feistri’r wasg, oedd y perchennog am gyfnod, pan oedd Charlie Chaplin a J.F Kennedy ymhlith y gwahoddedigion yno. Sefydlwyd Coleg yr Iwerydd yma ym 1962.

Map

Mae’r Adran Adnoddau isod yn cynnwys map syml o’r ardal. Argraffwch y map, a nodwch yr uchafbwyntiau a’r daith ar gyfer y diwrnod, a mwynhewch yr antur!

Trafnidiaeth gyhoeddus

Os hoffech chi gymorth i gyrraedd yma, neu i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, mae cynlluniwr taith Traveline Cymru yn ddefnyddiol dros ben. Os oes gennych chi ffôn clyfar neu lechen, gallwch lawrlwytho'r ap iPhone neu Android. Mae’r cynlluniwr taith ar gael hefyd ar-lein ar wefan Traveline Cymru. Gallwch eu ffonio ar 0871 200 22 33 (cost galwadau yw 10c y funud a 6c am gysylltu o linell tir BT, bydd rhwydweithiau eraill yn amrywio a gall cost ffôn symudol fod yn sylweddol uwch).

Ein barn

"Mae’r daith hon yn cynnwys un o uchafbwyntiau arfordir De Cymru – clogwyni trawiadol Arfordir Treftadaeth Morgannwg, gyda golygfeydd eang yn ymestyn ymhell dros Fôr Hafren ac arfordir Gwlad yr Haf a bryniau Exmoor."

Quentin Grimley, Swyddog Polisi Llwybr yr Arfordir, Cyfoeth Naturiol Cymru

Llwybrau eraill gerllaw

Rhagor o wybodaeth